Dawna sztuka oklejania powierzchni w nowoczesnym eco-designie
W historii designu wiele pomysłów powraca po latach w nowej formie. Często wydaje nam się, że współczesne rozwiązania dekoracyjne są zupełnie nowe, tymczasem ich korzenie sięgają dawnych technik rzemieślniczych.
Jednym z takich przykładów jest oklejanie powierzchni mebli materiałami dekoracyjnymi. Dziś coraz częściej obserwujemy modę na wykorzystywanie tapet naturalnych do wykańczania frontów meblowych, paneli czy elementów zabudowy wnętrz. Choć może to wyglądać jak nowy trend, w rzeczywistości nawiązuje do bardzo starej tradycji dekorowania powierzchni.
Dawna sztuka oklejania mebli
Już w dawnym meblarstwie stosowano różne techniki polegające na nakładaniu cienkich warstw materiału dekoracyjnego na konstrukcję mebla.
Najbardziej znanym przykładem jest oczywiście fornirowanie, czyli oklejanie powierzchni cienką warstwą szlachetnego drewna. Dzięki temu można było uzyskać efekt drogich gatunków drewna przy znacznie lżejszej konstrukcji mebla.
Jednak fornir nie był jedynym materiałem stosowanym w tej technice. W różnych epokach wykorzystywano także:
- papier dekoracyjny
- tkaniny
- skórę
- maty roślinne
Oklejanie pozwalało tworzyć niezwykle dekoracyjne powierzchnie, które często stawały się najważniejszym elementem wizualnym mebla.
Włoska sztuka decoupage
Jednym z najbardziej znanych przykładów dekorowania powierzchni poprzez oklejanie jest włoska sztuka decoupage.
Technika ta rozwinęła się szczególnie w XVII i XVIII wieku w północnych Włoszech, a później rozpowszechniła się w całej Europie. Nazwa pochodzi od francuskiego słowa découper, oznaczającego „wycinać”.
Proces dekorowania polegał na:
- wycinaniu motywów z papieru
- przyklejaniu ich do powierzchni mebla
- pokrywaniu całości wieloma warstwami lakieru
Dzięki temu powstawała dekoracyjna powierzchnia, która często przypominała malarstwo lub intarsję.
Wenecja – europejskie centrum dekorowanych mebli
Szczególną rolę w historii tej techniki odegrała Wenecja XVIII wieku.
W tym czasie ogromną popularnością cieszyły się lakierowane meble inspirowane sztuką chińską i japońską. Oryginalne przedmioty z Dalekiego Wschodu były jednak bardzo drogie, dlatego europejscy rzemieślnicy zaczęli szukać sposobów na uzyskanie podobnego efektu przy użyciu lokalnych materiałów.
Jednym z rozwiązań stało się właśnie dekorowanie mebli wycinanymi motywami papierowymi, które następnie pokrywano wieloma warstwami lakieru.
Do tworzenia kompozycji wykorzystywano:
- ryciny
- ilustracje z książek
- drukowane papiery dekoracyjne
Sceny przedstawiały często motywy orientalne, pejzaże, sceny dworskie lub kompozycje roślinne. Po nałożeniu kolejnych warstw lakieru powierzchnia mebla stawała się gładka i błyszcząca, a papierowe dekoracje wyglądały jak ręcznie malowane.
W Anglii technika ta zyskała nawet określenie „poor man’s lacquer” – lakier dla ubogich, ponieważ pozwalała uzyskać efekt luksusowych mebli lakierowanych przy znacznie niższym koszcie.
Papier jako materiał dekoracyjny
W epoce nowożytnej papier był jednym z najważniejszych materiałów dekoracyjnych stosowanych w meblarstwie.
Wykorzystywano go nie tylko w technice decoupage, ale także do:
- wyklejania wnętrz szuflad
- dekorowania paneli meblowych
- zdobienia szkatuł i skrzyń
Papier był lekki, łatwy w obróbce i pozwalał tworzyć niezwykle bogate kompozycje dekoracyjne.
Powrót do naturalnych materiałów
Współczesny design coraz częściej odchodzi od syntetycznych imitacji materiałów. Zamiast laminatów udających drewno czy tkaninę pojawia się potrzeba stosowania autentycznych, naturalnych struktur.
W tym kontekście rośnie zainteresowanie tapetami z materiałów naturalnych, które powstają m.in. z:
- bambusa
- sizalu
- trawy morskiej
- juty
- abaki
Materiał dekoracyjny jest zazwyczaj naklejony na papierowy nośnik, dzięki czemu może być stosowany podobnie jak tradycyjna tapeta.
Tapeta naturalna jako okleina meblowa
Coraz częściej projektanci wnętrz wykorzystują tapety naturalne jako okleinę powierzchni mebli.
Stosuje się je m.in. na:
- frontach szafek
- drzwiach przesuwnych
- panelach dekoracyjnych
- elementach zabudowy wnętrz
W efekcie powstaje powierzchnia o wyraźnej strukturze i naturalnym charakterze, której nie da się uzyskać przy użyciu syntetycznych materiałów dekoracyjnych.
Co ciekawe, podobny efekt można osiągnąć również w prostych projektach DIY. Tapeta naturalna naklejona na płytę MDF pozwala stworzyć dekoracyjny front meblowy o wyraźnej strukturze materiału. Przykład takiego rozwiązania pokazuje krok po kroku poradnik:
„Jak zrobić front meblowy z tapety naturalnej – instrukcja DIY krok po kroku”.
Naturalna struktura zamiast ilustracji
Choć współczesne zastosowanie tapet naturalnych różni się od historycznego decoupage, idea jest bardzo podobna.
W obu przypadkach kluczową rolę odgrywa dekoracyjna warstwa naklejana na powierzchnię mebla.
Różnica polega na tym, że w dawnych technikach były to ilustracje i ornamenty papierowe, natomiast dziś coraz częściej pojawia się prawdziwa struktura materiałów naturalnych.
Zamiast papierowego obrazu otrzymujemy powierzchnię, w której dekoracją jest sama natura.
Dawne rzemiosło jako inspiracja dla eco-designu
Historia designu pokazuje, że wiele dawnych technik wciąż inspiruje współczesnych projektantów.
Dzisiejsza moda na tapety naturalne stosowane na meblach jest ciekawym przykładem takiego powrotu do tradycji.
To rozwiązanie:
- lekkie konstrukcyjnie
- dekoracyjne
- przyjazne środowisku
- oparte na naturalnych materiałach
Można powiedzieć, że współczesny eco-design ponownie odkrywa ideę znaną rzemieślnikom już kilka stuleci temu – piękno powierzchni tworzonej przez materiał.
FAQ do artykułu
Czy tapety naturalne można stosować na meblach?
Tak. Tapety wykonane z materiałów naturalnych, takich jak bambus, sizal czy trawa morska, mogą być stosowane jako dekoracyjna okleina powierzchni meblowych. Najczęściej wykorzystuje się je do wykańczania frontów szafek, paneli dekoracyjnych lub drzwi przesuwnych.
Czy tapeta naturalna nadaje się na fronty meblowe?
Tak, pod warunkiem że materiał jest naklejony na stabilny nośnik, np. płytę MDF lub sklejkę. Tapety naturalne na papierowym podkładzie mogą być przyklejane podobnie jak klasyczne tapety.
Czym różni się tapeta naturalna od zwykłej tapety dekoracyjnej?
Tapeta naturalna wykonana jest z prawdziwych włókien roślinnych, takich jak bambus, sizal czy trawa morska. Dzięki temu powierzchnia ma autentyczną strukturę materiału, której nie da się uzyskać przy użyciu drukowanych wzorów.
Czy oklejanie mebli ma długą tradycję?
Tak. Już w XVII i XVIII wieku stosowano różne techniki dekorowania mebli poprzez oklejanie ich powierzchni papierem, tkaniną lub cienkimi warstwami materiałów dekoracyjnych. Jednym z najbardziej znanych przykładów jest włoska technika decoupage.
Czy tapety naturalne pasują do stylu eco-design?
Zdecydowanie tak. Tapety wykonane z materiałów roślinnych wpisują się w ideę eco-designu, ponieważ wykorzystują naturalne surowce i pozwalają tworzyć dekoracyjne powierzchnie bez użycia syntetycznych imitacji materiałów.
