KŌSHI, KAZE i KASUMI – trzy sposoby opowiadania o naturze za pomocą struktury
Wszystko zaczęło się od poszukiwania tła dla oryginalnego kimona.
Potrzebowałem jasnej, naturalnej powierzchni, która podkreśli ornamentykę tkaniny, ale nie będzie próbowała z nią konkurować. Rozważałem maty rattanowe, tkane tapety papierowe oraz materiały przypominające powierzchnię tradycyjnych japońskich mat.
Najciekawsza okazała się jednak tapeta papierowa z zatopionymi włóknami juty. Jej kremowa powierzchnia miała strukturę, lecz nie tworzyła dominującego wzoru. Włókna układały się swobodnie, reagowały na światło i sprawiały, że każdy fragment wyglądał nieco inaczej.
Obok niej pojawiły się dwie kolejne tapety: jedna z długimi włóknami przypominającymi trawy poruszane wiatrem, druga o wyraźnej, uporządkowanej konstrukcji naturalnej maty.
Zobaczyłem trzy różne powierzchnie, które łączyły naturalny materiał, spokojna kolorystyka i brak nadrukowanego ornamentu.
Tak powstała seria SHIZEN, wybrana przez TEXTURY Atelier dla kolekcji ECO-DESIGN dostępnej w sklepie Wiklinowy Dom.
Co oznacza SHIZEN?
Japońskie słowo shizen – 自然 – oznacza naturę lub naturalność. Może także odnosić się do czegoś niewymuszonego, zgodnego ze swoim charakterem.
Ta druga interpretacja szczególnie dobrze opisuje trzy wybrane tapety. Żadna z nich nie próbuje imitować naturalnej powierzchni za pomocą nadruku. Ich wzór tworzy rzeczywisty materiał: włókna juty, pasma roślinne, przeszycia, zgrubienia oraz drobne różnice koloru.
SHIZEN nie jest kolekcją tradycyjnych tapet japońskich. Materiały nie są również przedstawiane jako papier washi, maty tatami ani wyroby wykonane historycznymi technikami Japonii.
Japońska inspiracja znajduje się gdzie indziej: w sposobie patrzenia na naturalną nieregularność, w powściągliwości kompozycji i w przekonaniu, że materiał nie musi zostać przykryty ornamentem, aby stać się dekoracją.
Trzy powierzchnie, trzy japońskie nazwy
Do serii SHIZEN wybrałem trzy tapety:
– KŌSHI GBA60-004 – porządek i konstrukcja
– JUTA KAZE GBA60-005 – ruch i kierunek
– JUTA KASUMI GBA60-006 – miękkość i rozproszenie
Nazwy opisują charakter powierzchni. Nie określają kraju produkcji ani technologii wykonania.
Wspólną cechą tapet jest jasna, naturalna kolorystyka, ale każda z nich inaczej pracuje we wnętrzu. KŌSHI wprowadza wyraźny rytm. KAZE zapisuje ruch długich włókien. KASUMI tworzy najspokojniejszą, najbardziej rozproszoną kompozycję.
KŌSHI – porządek naturalnej maty
Kōshi oznacza po japońsku kratę, kratownicę lub układ przecinających się elementów.
W tapecie KŌSHI GBA60-004 poziomo ułożone pasma naturalnego materiału roślinnego zostały uporządkowane regularnymi pionowymi przeszyciami. Powstaje powierzchnia przypominająca naturalną matę: geometryczna, ale nie idealnie jednolita.
Poszczególne włókna różnią się grubością, przebiegiem i odcieniem. Regularna konstrukcja nie usuwa więc naturalnego charakteru surowca. Przeciwnie – pozwala go lepiej zobaczyć.
KŌSHI może budzić skojarzenia z japońskimi matami oraz rytmicznymi podziałami tradycyjnej architektury. Nie jest jednak tatami. Tatami ma określoną budowę, funkcję i historię, dlatego tej nazwy nie należy stosować jako ogólnego określenia każdej jasnej maty.
W serii SHIZEN KŌSHI reprezentuje porządek. To najbardziej architektoniczna i zdecydowana z trzech powierzchni.
Dobrze sprawdzi się:
– na ścianach akcentowych;
– w panelach dekoracyjnych;
– na wybranych elementach zabudowy;
– w hotelach, restauracjach i butikach;
– jako geometryczne tło ekspozycyjne;
– w aranżacjach japandi i modern organic.
Wyraźny kierunek włókien pozwala również świadomie wykorzystać łączenia brytów. Zamiast próbować całkowicie je ukryć, można włączyć je w regularny podział ściany lub panelu.
KAZE – włókna poruszane wiatrem
Kaze – 風 – oznacza wiatr. W języku japońskim słowo odnosi się zarówno do ruchu powietrza, jak i – w szerszych użyciach – do kierunku zmian lub atmosfery.
W JUTA KAZE GBA60-005 długie włókna naturalnej juty przebiegają po jasnej powierzchni papieru w różnych kierunkach. Ich układ przywołał moje skojarzenie z wysokimi trawami poruszanymi podmuchem wiatru.
Nie jest to regularna kompozycja. Włókna przecinają się, zanikają i ponownie pojawiają. Miejscami tworzą wyraźniejsze skupiska, a gdzie indziej pozostawiają większe fragmenty spokojnego, kremowego tła.
KAZE jest bardziej dynamiczna niż KASUMI, ale znacznie mniej geometryczna niż KŌSHI. Jej dekoracyjność wynika z kierunku włókien, a nie z powtarzalnego ornamentu.
W serii SHIZEN KAZE reprezentuje ruch.
Może być dobrym wyborem do wnętrz, w których naturalna powierzchnia ma pozostać subtelna, ale jednocześnie wyraźnie widoczna. Pasuje do drewna, rattanu, ceramiki, kamienia i tkanin o prostym splocie.
Długie włókna tworzą kierunkowy rysunek, dlatego przed montażem warto rozłożyć bryty i sprawdzić ich orientację. W ten sposób można zachować spokojny przepływ linii na całej powierzchni.
KASUMI – struktura delikatna jak zamglenie
Kasumi – 霞 – oznacza mgiełkę, zamglenie lub delikatną zasłonę ograniczającą ostrość widoku. Japońskie słowo trafnie oddaje charakter trzeciej tapety.
W JUTA KASUMI GBA60-006 włókna juty są krótsze i bardziej rozproszone niż w KAZE. Nie tworzą zdecydowanego kierunku. Pojawiają się na papierze jak subtelne linie widoczne przez lekką mgłę.
Tło ma ciepły kolor kości słoniowej. Włókna występują w naturalnych odcieniach beżu i przygaszonego różu. Powierzchnia jest spokojna, ale nie całkowicie jednolita. Z większej odległości działa jak kremowe tło, natomiast oglądana z bliska ujawnia roślinną strukturę.
To właśnie KASUMI wybrałem jako rekomendowane tło dla gabloty z czerwonym, kwiatowym kimonem.
Nie dlatego, że jest tapetą japońską. Nie jest również papierem washi. Okazała się właściwa, ponieważ jej struktura nie rywalizuje z ornamentem tkaniny. Ciepły odcień podkreśla czerwień kimona, a nieregularnie rozmieszczone włókna nadają ekspozycji naturalną głębię.
W serii SHIZEN KASUMI reprezentuje rozproszenie i ciszę.
Sprawdzi się szczególnie jako:
– tło dla obrazów, grafik i tkanin
– powierzchnia w gablotach oraz witrynach
– tapeta do sypialni
– wykończenie spokojnej ściany w salonie
– tło w butikach, showroomach i galeriach
– dekoracja wnętrz inspirowanych Japonią
Od nadruku do prawdziwego materiału
We współczesnych tapetach można bardzo dokładnie odtworzyć wygląd drewna, tkaniny, kamienia lub papieru czerpanego. Obraz naturalnej struktury nie jest jednak tym samym co sama struktura.
W tapetach SHIZEN ornament nie został nadrukowany. Tworzą go rzeczywiste włókna i sposób ich ułożenia.
Ma to kilka konsekwencji.
Po pierwsze, poszczególne fragmenty powierzchni nie będą identyczne. Kolor może różnić się pomiędzy partiami produkcyjnymi. Po trzecie, światło padające równolegle do ściany uwidoczni fakturę, zgrubienia i miejsca łączenia brytów.
Nie należy traktować tych cech jako obietnicy technicznej niedoskonałości. Są właściwością materiału, którą trzeba uwzględnić w projekcie.
Tapeta naturalna wymaga bardziej świadomego montażu niż powierzchnia z powtarzalnym nadrukiem. Przed przycięciem warto rozłożyć bryty, porównać ich odcienie oraz zaplanować kolejność. W dużych realizacjach zalecane jest zamówienie całej potrzebnej ilości z jednej partii.
Japońska inspiracja bez kulturowego kostiumu
W opisach wnętrzarskich słowa „japoński”, „wabi-sabi” i „japandi” są dziś używane wyjątkowo często. Łatwo przez to sprowadzić złożoną kulturę do zestawu beżowych powierzchni i kilku efektownych haseł.
W serii SHIZEN chcę tego uniknąć.
KŌSHI nie jest tatami. KAZE i KASUMI nie są papierem washi. Tapety nie stają się japońskie tylko dlatego, że otrzymały japońskie nazwy.
Inspiracja Japonią dotyczy relacji pomiędzy materiałem, światłem i przestrzenią. Naturalne różnice nie są ukrywane. Ornament nie zostaje dodany na powierzchnię, ponieważ tworzy go sam materiał. Kolor pozostaje spokojny, ale struktura nie jest pozbawiona życia.
Japońskie nazwy pomagają opowiedzieć o charakterze wzorów:
– KŌSHI porządkuje
– KAZE porusza
– KASUMI rozprasza
Jak wybrać odpowiedni wzór SHIZEN?
Wybór zależy od roli, jaką tapeta ma pełnić we wnętrzu.
Wybierz KŌSHI, jeśli:
– zależy Ci na wyraźnej strukturze naturalnej maty
– lubisz regularny, geometryczny rytm
– tapeta ma być ważnym elementem architektury wnętrza
– chcesz świadomie wykorzystać kierunek włókien i podziały powierzchni
Wybierz KAZE, jeśli:
– szukasz organicznej powierzchni z wyczuwalnym ruchem
– podobają Ci się długie, swobodnie ułożone włókna
– tapeta ma być naturalna, ale bardziej wyrazista niż neutralne tło
– aranżacja zawiera proste meble i oszczędne dodatki
Wybierz KASUMI, jeśli:
– potrzebujesz najspokojniejszego wariantu
– tapeta ma być tłem dla sztuki, tkaniny lub dekoracyjnego mebla
– zależy Ci na ciepłym kolorze kości słoniowej
– wolisz rozproszoną strukturę bez wyraźnego kierunku
– projektujesz sypialnię, gablotę, butik albo kameralną przestrzeń ekspozycyjną
SHIZEN w TEXTURY Atelier
TEXTURY Atelier jest miejscem poszukiwania naturalnych powierzchni i ich nowych zastosowań. Nie ograniczam tapet do funkcji dekoracji całej ściany. Interesują mnie również jako materiały do paneli, zabudowy, witryn, gablot, butików i scenografii ekspozycyjnych.
Do serii SHIZEN wybrałem trzy tapety, ponieważ pokazują trzy odmienne relacje pomiędzy naturą a porządkiem projektu.
KŌSHI ma konstrukcję. KAZE ma kierunek. KASUMI ma ciszę.
Łączy je to, że żadna nie potrzebuje nadrukowanego ornamentu. Wystarczają włókna, ich naturalna zmienność i światło przesuwające się po powierzchni.
SHIZEN nie próbuje odtwarzać tradycyjnego japońskiego wnętrza. Jest współczesną propozycją dla osób, które w japońskim designie cenią nie zestaw dekoracyjnych znaków, lecz uważność na materiał.
Czasem najciekawszy wzór zaczyna się właśnie tam, gdzie niczego już nie trzeba drukować.
Seria SHIZEN
Tapety KŌSHI GBA60-004, JUTA KAZE GBA60-005 i JUTA KASUMI GBA60-006 zostały wybrane przez TEXTURY Atelier dla kolekcji ECO-DESIGN w sklepie Wiklinowy Dom.
Przed wyborem większej ilości materiału warto zamówić wzorniki i ocenić kolor, skalę włókien oraz fakturę w docelowym oświetleniu.
Źródła językowe
– Japan Foundation – użycie słowa shizen w kontekście natury
– Znaczenie słowa kasumi i znaku 霞
– Kōshi jako układ kraty i przecinających się linii
FAQ do wpisu
Czy tapety SHIZEN są produkowane w Japonii?
Nazwa SHIZEN opisuje japońską inspirację estetyczną. Nie oznacza kraju produkcji tapet ani zastosowania tradycyjnych japońskich technik.
Czy KŌSHI jest tapetą tatami?
Nie. KŌSHI jest naturalną tapetą o strukturze przypominającej matę. Tatami ma określoną tradycyjną budowę, funkcję i materiał, dlatego nazwy tej nie należy stosować do każdej naturalnej maty.
Czy KAZE i KASUMI są wykonane z washi?
Nie. Są to tapety papierowe z zatopionymi włóknami naturalnej juty. Ich powierzchnia może przywoływać skojarzenia z papierem formowanym ręcznie, ale nie jest tradycyjnym japońskim papierem washi.
Która tapeta SHIZEN jest najspokojniejsza?
Najbardziej dyskretną powierzchnię ma JUTA KASUMI GBA60-006. Rozproszone włókna i ciepły kolor kości słoniowej sprawiają, że dobrze sprawdza się jako tło dla sztuki, tkanin i przedmiotów kolekcjonerskich.
Czy tapety naturalne mają widoczne łączenia?
Łączenia mogą pozostać widoczne, zwłaszcza w świetle padającym równolegle do ściany. Warto rozłożyć bryty przed montażem i zaplanować ich kolejność. W przypadku KŌSHI łączenia można również włączyć w regularny podział powierzchni.
